Tel: (+994) 50 512 00 60

Email: info@dr-alif.az

Yırtıq Cərrahiyyəsi

Yirtiq Nədir?

Yırtıq, qarın divarındakı yırtıq -dan xaricə çıxan daxili orqanların, dəri altında bir şişlik yaratmasıdır. Yırtıq zamanı şişlik bəzən yaranır və bəzən də yox olur. Xəstə yırtıq zamanı ayağa qalxdığı zaman, öskürəndə və s. hallarda şişlik ortaya çıxır, kürək üstünə uzananda isə yox olur. Yatanda şişliyin yox olmasının səbəbi yırtıq kisəsinin içindəki orqanların qarın içinə qayıtmasıdır. Yırtıq zamanı qarın divarında şişliyi əmələ gətirən daxili orqanlar, əsasən bağırsaqlardır. Yırtıq -lar böyüdükcə şişliklər çox vaxt xaricə çıxmış vəziyyətdə qalır və xəstə yırtıq olduğu zaman rahatlamaq üçün yırtıq -ı içəriyə doğru salmağa çalışır. 

Qarın divarı yırtıqları anadangəlmə və ya qazanılmış (sonradan yaranan kiçik bir nöqtədən əmələ gələ bilər) ola bilər. Qasıq yırtıqları, göbək yırtıqlarıgöbək ətrafı yırtıqlar -ı anadangəlmə olaraq kiçik bir nöqtədən yaranan yırtıq -lardandır. Sonradan yaranan kiçik nöqtələr isə əməliyyat yerləridir. Əvvəl əməliyyat edilmiş yerdə ortaya çıxan yırtıq -lara kəsik yeri yırtıq -ları deyilir. Yırtıq əvvəl əməliyyat keçirmiş insanlarda qarın içi təzyiqi ani olaraq artıran ağır qaldırmaq, xronik qəbizlik, öskürək, sıxınmaq kimi hallar, yırtıq -ın əmələ gəlməsini və meydana çıxmasını asanlaşdırır.

YIRTIQ NİYƏ YARANIR ?

Qarın divarı yırtıqları -nın təxminən 90%-i qasıq yırtıqlarıdır. Qasıq yırtıqları daha çox kişilərdə rastlanır. Bəzi qasıq yırtıqları doğuşdan sonra bağlanmalı olan qasıq  kanalının bağlanmaması və ya həyat ərzində açılması nəticəsində ortaya çıxar. (birbaşa olmayan yırtıq -lar). Bəzi qasıq yırtıqları qarın əzələsinin gərilməsi nəticəsində meydana gəlirlər ( birbaşa olan yırtıq -lar). Göbək yırtıqları göbək çuxurunun içindən çıxan yırtıq -lardır. Göbək çuxuru da qasıq kanalı kimi qarın divarı -nın anadangəlmə olaraq zəif nahiyələrindən biridir. Göbək yırtıqlları daha çox qadınlarda rastlanır. Göbək ətrafı yırtıqlar nisbətən az rastlanır. Kəsik yeri yırtıqları əvvəlcədən əməliyat olmuş xəstələrdə, kəsik yerinin üstündə olur. Bütün qarın divarı yırtıqlarının müalicəsi cərrahidir.

Yırtıq -ların əmələ gəlməsini maşın təkərindəki şişməyə bənzədə bilərik. Maşının təkərinin üst hissəsi, qarın divarımızdakı güclü əzələlər; nazik iç təkəri isə bağırsaqlar kimidir. Ümumiyyətlə, təkərin üst hissəsi iç hissəsini qoruya biləcək və içəridə qalmasını təmin edəcək gücə sahibdir, ancaq bir zəif nöqtə yarandığı zaman iç təkər üst təkərə doğru şişir. Bu vəziyyət zəif bir qarın divarında yırtığın əmələ gəlməsinə oxşayır.

YIRTIQLARIN DİAQNOSTİKASI:

Sadə bir müayinə ilə hər həkim qarın divarı yırtığını anlaya bilər. Göbək və kəsik yeri yırtıqlarının diaqnostikası çox asandır.

Xəstələrin də böyük hissəsi özlərində yırtıq əmələ gəldiyini hiss edirlər.

Göbəyin içindən çıxan fındıq boyunda bir şişkinlik arada ağrı verə bilər. Kəsik yeri yırtıqları isə, əvvəlcədən əməliyyat keçirən xəstələrdə, əməliyyat izinin üstündə meydana gəlir. Yırtığın yaratdığı şişkinlik xəstə ayağa qaxdığı zaman və ya qarın içi təzyiqi artıran hərəkətlərlə daha çox gözə çarpır, kürək üstünə yatdığı zaman isə yox olur.

Qasıq yırtıqlarında isə xəstə qasıq nahiyəsində bir  şişkinlik olduğunu hiss edir. Bu şişkinlik ayağa qalxdığı zaman artır, uzandığı zaman yox olur. Ayrıca, xəstənin qasıq nahiyəsində ağrılar da ola bilər.

Qasıq, göbək və kəsik yeri yırtıqları, bəzi xəstələrdə qarın ağrıları və şişkinlik verə bilər. Yeməklərdən sonra ortaya çıxan bu ağrılar kramp kimi, amma az şiddətli olub, bəzən də qəbizlik ilə birlikdə müşahidı edilə bilər. Bu şıkayətlər bağırsaqların yırtıq kisəsi içində arada bir keçici olaraq sıxışması ilə ortaya çıxır.

Daha çox idmançılarda və ya atletik bədənə sahib olan xəstələrdə başlanğıc mərhələdə olan qasıq yırtıqları, şişlik olmadan sadəcə xroniki ağrı ilə meydana çıxa bilər: nöqtə yırtığı. Belə vəziyyətlərdə xəstənin qasıq nahiyəsinə ultrasəs ilə baxıb bağırsaqların yırtıq kanalına girib girmədiyi və ağrıya səbəb ola bilən başqa hər hansı bir patologiyanın olub olmadığı araşdırıla bilər. Idmançılarda rastlanan əzələ yırtıqları da ağrılı nöqtə yırtıqlardır, ancaq ultrasəs müayinəsi burada kifayət etməz, idmançı yırtıqlarının diaqnostikası üçün MR (Maqnetik Rezonans) müayinəsi aparılmalıdır.

Laparoskopik hernioplastika (“qrıja”)
Yırtıq (“qrıja”) nədir?
Qarın ön-divarın zəif yerlərindən (yırtıq qapısı) qarın daxili orqanların dərialtına çıxmasına yırtıq deyilir. Qarın daxili təzyiq qalxdıqda bağırsaq ilgəyi, piylik və s. Orqanlar bu yırtıq kisəsinin içərisinə keçə bilər. Yırtıq zamanı kəskin ağrılar və ya boğulma ilə nəticələnən hallarda təcili cərrahi əməliyyata ehtiyac olur.
Yırtıq qadın və kişilərdə rast gəlir.
Yırtıq anadangəlmə və həyat boyu formalaşan, qazanılmış olur.
Yırtıq öz-özünə kiçilib və ya yox ola bilməz. Yeganə müalicə metodu cərrahidir.

Məndə yırtıq olub-olmamağını necə bilmək olar?
Yırtıq ən çox qasıq, göbək və əməliyyatdan sonrakı sahədə əmələ gəlir. Adətən yırtıq olan nahiyyədə dərialtında şişkinlik hiss olunur. Siz həmin nahiyyədə adətən ağır şey qaldırdıqda, öskürək zamanı, sidik ifrazı və ya bağırsaqların hərəkəti zamanı, uzunmüddət ayaqüstə durduqda ağrı hiss edə bilərsiniz. Ağrı qısa müddətli və sancışəkilli və ya günün axırına inildəyici ola bilər. Daimi güclü ağrı, həmin nahiyyədə şişkinlik və qızartı yırtığın boğulma və iltihablaşma əlamətidir. Bu simptomlar yarandıqda təcili olaraq həkimə müraciət etmək lazımdır.

Yırtığı formalaşdıran səbəblər.
Qarın ön divarında potensial zəif nöqtələr vardır. Bu və digər nöqtələrdə qarın ön divarın dartılması nəticəsində, qocalıqda zədələnmə və ya əməliyyatdan sonrakı dövrdə yırtıq əmələ gələ bilər. Yırtıq istənilən dövrdə yarana bilər. Uşaqların əksəriyyətində yırtıqlar anadangəlmədir. Böyüklərdə yırtıq əmələ gəlməsinə ağırlıq qaldırma, qarın divarın təbii zəifləməsi, öskürək, çətinləşmiş sidik ifrazı və s. səbəb ola bilər.

Yırtıqların müalicəsi.
Müalicəvi bandajların effektsizdir və onların uzun müddət istifadəsi qarın ön divarının zəifliyinə səbəb olur. Yırtıqların əksəriyyəti cərrahi müalicə olur. Hal-hazırda yırtıqları açıq və laparoskopik müalicə metodları təklif olunur.

Açıq cərrahi üsul.
Açıq cərrahi əməliyyat zamanı qasıq nahiyyəsində və ya yırtıq sahəsində 10-12 sm uzunluqda kəsik aparılır. Dəri və dərialtı qat, aponevroz açılır. Yırtıq növündən aslı olaraq prolen tordan istifadə etmək olar. 
qrija 2

Laparoskopik üsul:
Laparoskopik hernioplastika (“qrıja”) - Əməliyyatdan sonrakı ağrının azalması və sağalmanın tez olması tez olması ilə fərqlənən yeni yırtıqların mini-invaziv müalicə üsuludur.
Göbək altından 1 sm-lik kəsikdən kameraya birləşdirilmi nazik endoskop yeridlir. Əlavə 2 nöqtədən 0.5 sm-lik kəsiklərdən xüsusi nazik işlək hissəsi 2 sm olan alətlər salınır, yırtıq kisəsi ayrılır. Yırtığın arxa divarına prolen tor bərkidilir.
Laporoskopik üsulla əməliyyatı bitirmək imkanı olmadıqda hər zaman açıq cərrahiyə tətbiq etmək olar.
qrija

Laparoskopik əməliyyatın üstünlükləri.
1. Cərrahi əməliyyat zamanı istifadə olunan prolen tor “dartqısız cərrahiyyə növüdürki, bu zaman qarın daxili təzyiq geniş prolen torun üstünə düşür. Buda residiv (yenidən əmələ gəlmə) şansını azaldır.
2. Laparoskopik yırtıq plastikası zamanı bud-qasıq nahiyyəsində, düz və çəp yırtıqların müalicəsi geniş torun istifadəsi ilə bir əməliyyatda həll olunur.
3. Prolen tor ay yarım vaxtda sonra orqanizmin toxumaları tərəfindən şəbəkələnərək möhkəm bir sipər formalaşdırır.
4. Xəstə əməliyyat günü aktivləşir, sabahı gün evə yazılır.
5. Evə yazılarkən xüsusi pəhriz və dərman müalicəsinə ehtiyac olmur.
6. İkitərəfli yırtıq hallarında əməliyyata iki ədəd geniş kəsiyə ehtiyac olmur.

Diafraqmal yırtıqlar.
Laparoskopik müalicə metodu xüsusəndə diafrqma yırtıqlarında özünü doğruldub. Bu zaman iri 30-40 sm-lik kəsik aparılmadan 4 nöqtədən əməliyyat aparılır. Xəstə kəsik ağrısını, narahatçılığı hiss etmir.

 

#qarinda qrija #qrija haqqinda #qrija emeliyyati #qrija mualicesi #qrija emeliyyati qiymeti #qrijanin tebii yolla mualicesi #belde qrija #xayada qrija #yirtiq #yirtiq cerrahiyyesi

Xəbərdarlıq

Saytdakı bütün məlumatlar və əl işləri bir-başa olaraq ümumi və bariatrik cərrah Dr. Əlif Hüseynzadəyə məxsusdur. Müalicə və proflaktika tədbirlərini həkimdən məsləhətsiz tətbiq etməməyiniz tələb olunur. Əks halda həkim bunun üçün heç bir məhsuliyyət daşımır.

Digər saytlarımız:

www.medekichiltme.az 

Əlaqə

Bakı şəh., Yasamal r-nu., Zahid Xəlilov küç.99B

+994 50 512 00 60

info@dr-alif.az

© 2014 - 2019 Dr-alif.az . Bütün hüquqlar qorunur. Dizayn: Innoa Design